ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਨੀਹ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ 1469 ਈ: ਵਿਚ ਰਖੀ ।
1st | Guru Nanak Dev | 6th | Guru Har Gobind | |
2nd | Guru Angad Dev | 7th | Guru Har Rai | |
3rd | Guru Amar Das | 8th | Guru Har Krishan | |
4th | Guru Ram Das | 9th | Guru Tegh Bahadur | |
5th | Guru Arjan Dev | 10th | Guru Gobind Singh |
Guru Nanak Dev (1469 – 1539) : ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ ਸਨ ।
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1469 ਨੂੰ ਰਾਏ ਭੋਏ ਦੀ ਤਲਵੰਡੀ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ । ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਜ ਨਾਨਕਾਨਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
· ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਮਹਿਤਾ ਕਾਲੂ ਰਾਮ, ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਦੇਵੀ ਸੀ ।
· ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਵਾਹ ਬੀਬੀ ਸੁਲਖਨੀ ਜੀ ਪੁਤਰੀ ਮੂਲ ਚੰਦ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ।
· ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁਤਰ : ਬਾਬਾ ਸ਼੍ਰੀ ਚੰਦ ਜੀ, ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਲਖਮੀ ਦਾਸ ਜੀ ਸਨ ।
· ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਭੈਣ ਬੀਬੀ ਨਾਨਕੀ ਜੀ ਸਨ; ਜਿਨ੍ਹਾ ਦਾ ਵਿਵਾਹ ਜੈ-ਰਾਮ ਜੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ।
· ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਲੰਗਰ ਪ੍ਰਥਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ।
· ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ 7 ਸਤੰਬਰ 1539 ਨੂੰ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਿਖੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾ ਗਏ ।
ਰਚਨਾਵਾਂ | ਜੱਪ ਜੀ ਸਾਹਿਬ |
ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ | |
ਸਿਧ ਗੋਛਟ | |
ਬਾਰਾਂ ਮਾਹ | |
ਓੰਕਾਰ | |
ਸਥਾਪਨਾ | ਕਰਤਾਰਪੁਰ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) |
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਸਮੇਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਬਾਬਰ (ਪਹਿਲਾ ਮੁਗਲ ਰਾਜਾ), ਸ਼ੇਰ ਸ਼ਾਹ ਸੂਰੀ ਅਤੇ ਹਿਮਾਯੂ ਰਹੇ ਸਨ ।
Guru Angad Dev Ji (1504 -1552) : ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਗੁਰੂ ਸਨ ।
ਇਨ੍ਹਾ ਦਾ ਜਨਮ 31 ਮਾਰਚ 1504 ਨੂੰ ਮਤੇ ਗੀ ਸਰਾਇ (ਜਿਲਾ – ਮੁਕਤਸਰ) ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ । ਇਨ੍ਹਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਭਾਇ ਫੇਰੂ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਯਾ ਕੋਰ ਸੀ ।
· ਇਨ੍ਹਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਬੀਬੀ ਖੀਵੀ ਸੀ ।
· ਇਨ੍ਹਾ ਦੇ ਦੋ ਪੁਤਰ : ਦਾਸੂ ਅਤੇ ਦਾਤੂ ; ਇੱਕ ਪੁਤਰੀ : ਅਮਰਾਓ ਜੀ ਸਨ ।
· ਇਨ੍ਹਾ ਨੇ ਗੁਰੂਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਦੀ ਨਿਰਮਾਨ ਕੀਤੀ ।
· ਇਨ੍ਹਾ ਨੇ ਜਨਮ ਸਖੀ (ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਜੀਵਨੀ) ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ।
· ਇਨ੍ਹਾ ਨੇ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ (ਜਿਲਾ – ਤਰਨ ਤਾਰਨ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ।
· ਇਨ੍ਹਾ ਨੇ ਮਲ ਅਖਾਰੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੀ ਕੀਤੀ ।
· ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ 1552 ਈ : ਵਿਚ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾ ਗਏ ।
Guru Amar Das Ji (1479 – 1574) : ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਤੀਸਰੇ ਗੁਰੂ ਸਨ ।
ਇਨ੍ਹਾ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਮਈ 1479 ਨੂੰ ਬਸਰਕੇ (ਜਿਲਾ – ਅਮ੍ਰਿਤਸਰ) ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ । ਇਨ੍ਹਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਤੇਜ ਭਾਨ ਜੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਬਖਤ ਕੋਰ ਜੀ ਸਨ ।
· ਇਨ੍ਹਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਮਨਸਾ ਦੇਵੀ ਸੀ ।
· ਇਨ੍ਹਾ ਦੇ ਦੋ ਪੁਤਰ : ਮੋਹਰੀ, ਅਤੇ ਮੇਹਨ ; ਅਤੇ ਦੋ ਪੁਤਰੀਆਂ : ਧਾਨੀ ਅਤੇ ਭਾਨੀ ਜੀ ਸਨ ।
· ਇਨ੍ਹਾ ਨੇ ਮੰਜੀ ਪ੍ਰਥਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ।
· ਇਨ੍ਹਾ ਨੇ ਅਨਦ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ।
· ਇਨ੍ਹਾ ਨੇ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ (ਜਿਲਾ – ਤਰਨ ਤਾਰਨ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ।
· ਇਨ੍ਹਾ ਨੇ ਬੋਲੀ ਸਾਹਿਬ (84 ਪੋੜੀਆਂ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਵਿਖੇ ਕੀਤੀ ।
· ਇਨ੍ਹਾ ਨੇ “ਪਹਿਲਾ ਪੰਗਤ ਫਿਰ ਸੰਗਤ” ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ।
· ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ 1574 ਨੂੰ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾ ਗਏ ।






0 comments:
Post a Comment